Wat is vroegtijdige zaadlozing?
In de definitie wordt gekeken naar drie elementen samen: een zaadlozing die duidelijk eerder optreedt dan gewenst, het onvermogen om die uit te stellen en de persoonlijke last of relatieproblemen die de situatie veroorzaakt. De beslissing wordt niet alleen op basis van de tijdsduur genomen.
Er worden twee hoofdvormen onderscheiden. Bij de levenslange (primaire) vorm is het probleem aanwezig vanaf de eerste seksuele ervaringen. Bij de verworven (secundaire) vorm begint het op een bepaald moment na een periode zonder problemen; bij dit beeld is het vooral belangrijk naar een onderliggende oorzaak te zoeken.
Oorzaken en bijkomende aandoeningen
Vroegtijdige zaadlozing heeft niet één oorzaak. Naast biologische factoren rond het serotoninesysteem dat bij de zenuwgeleiding betrokken is, spelen ook aangeleerde gedragspatronen en angst een rol. Bij beelden die later ontstaan, wordt vooral gezocht naar:
- Een bijkomende erectiestoornis: haast uit angst om de stijfheid te verliezen kan vroegtijdige zaadlozing uitlokken. Als beide samen voorkomen, wordt eerst de erectiestoornis aangepakt.
- Infecties zoals ontsteking van de prostaat en de urinewegen (prostatitis)
- Hormoonstoornissen, met schildklierziekten voorop
- Intense faalangst, depressie en spanningen binnen de relatie
- Lange periodes van onthouding of gewoontepatronen van snelle zaadlozing
De beoordeling
In het consult komen aan bod wanneer het probleem begon, of het bij elk contact of alleen in bepaalde situaties optreedt, de medicatie die u gebruikt en eventuele bijkomende klachten. Er wordt een urologisch onderzoek uitgevoerd; als de anamnese daartoe aanleiding geeft, kunnen urineonderzoek, een prostaatbeoordeling of schildkliertests worden aangevraagd.
Of er ook een erectiestoornis meespeelt, wordt afzonderlijk beoordeeld, omdat de volgorde van de behandeling daarvan afhangt.
Behandelopties
De behandeling wordt meestal gepland door meer dan één benadering te combineren:
- Gedragsmatige methoden: de stop-start- en squeezetechniek zijn gericht op bewustwording van en controle over de ejaculatiereflex. Ze vereisen regelmatige oefening.
- Medicatie op recept: orale opties die de tijd tot de zaadlozing willen verlengen, worden door de arts beoordeeld; hoe ze worden gebruikt (vóór de gemeenschap of regelmatig) wordt individueel bepaald.
- Lokale behandelingen: sprays en crèmes die de gevoeligheid verminderen, kunnen in geselecteerde gevallen worden overwogen; vanwege het risico op overdracht naar de partner moeten de gebruiksinstructies worden opgevolgd.
- Behandeling van een bijkomende erectiestoornis: als beide samen voorkomen, wordt eerst de erectiestoornis aangepakt.
- Seksuologische begeleiding: wanneer de angstcomponent op de voorgrond staat en problemen in de relatie opvallen, kan het traject als paar samen worden gepland.
Veelgestelde vragen
Wat geldt als een normale tijdsduur?
Er bestaat geen enkele “normale tijdsduur”. Bij de diagnose tellen het gevoel van controle en de ervaren last net zo zwaar als de duur. De beslissing wordt daarom genomen via een uitgebreid gesprek, niet door seconden te tellen.
Zijn sprays en crèmes op zichzelf voldoende?
Bij sommige mensen kunnen ze de klacht verminderen, maar ze nemen de onderliggende oorzaak niet weg. Als de instructies niet worden opgevolgd, kunnen ongewenste effecten optreden, zoals gevoelloosheid bij de partner. De keuze moet worden gemaakt op basis van de beoordeling van een arts.
Komt het probleem terug als de behandeling stopt?
Een terugval kan optreden wanneer alleen medicatie is gebruikt en er geen gedragsmatig werk is gedaan. Daarom wordt medicatie meestal gecombineerd met gedragsmatige methoden.
Kunnen vroegtijdige zaadlozing en een erectiestoornis samen voorkomen?
Ja, en dat komt vaak voor. Angst om de stijfheid te verliezen kan tot haast leiden. Als beide samen voorkomen, wordt na beoordeling meestal eerst de erectiestoornis aangepakt.