Varikosel Nedir, Neden Önemlidir?
Toplardamarlardaki kapakçık yetersizliği nedeniyle kanın geri kaçması ve damarların genişlemesiyle ortaya çıkar. Anatomik nedenlerle olguların büyük bölümü sol taraftadır. Genç erişkin erkeklerin yaklaşık %15’inde görülür.
Genişlemiş damarlar testis çevresindeki ısıyı artırabildiği ve kan akımını etkileyebildiği için sperm üretimini olumsuz etkileyebilir. Buna karşın varikoseli olan erkeklerin önemli bir bölümünde herhangi bir sorun gelişmez; bu yüzden tek başına varikosel varlığı ameliyat nedeni sayılmaz.
Belirtiler ve Muayene
Çoğu varikosel belirti vermez ve başka bir nedenle yapılan muayenede fark edilir. Belirti veren olgularda skrotumda ağırlık hissi, gün sonuna doğru artan künt ağrı ya da elle hissedilen “solucan yumağı” tarifi öne çıkar.
Muayene ayakta ve ıkınma (Valsalva) manevrası ile yapılır; bulgulara göre derecelendirilir. Gerekli görüldüğünde renkli Doppler ultrasonografi ile damar çapı ve geri kaçış değerlendirilir. Ergenlik döneminde testis boyutundaki farklılık ayrıca takip edilir.
Ameliyat Kararı Hangi Durumlarda Gündeme Gelir?
Cerrahi, aşağıdaki bulguların bir ya da birkaçının bulunduğu seçilmiş olgularda değerlendirilir:
- Muayenede elle saptanabilen (klinik) varikosel ile birlikte sperm parametrelerinde bozulma
- Çocuk sahibi olmayı planlayan çiftte erkek etkeninin öne çıkması
- Günlük yaşamı etkileyen, başka nedenle açıklanamayan kronik testis ağrısı
- Ergenlik döneminde etkilenen tarafta testis gelişiminde belirgin gerilik
- Yardımcı üreme tekniklerine hazırlıkta sperm kalitesinin desteklenmesinin planlanması
Mikrocerrahi Varikoselektomi ve Sonrası
Mikroskop yardımıyla yapılan subinguinal varikoselektomide genişlemiş toplardamarlar bağlanırken atardamar ve lenfatik yapıların korunması hedeflenir. Amaç, hidrosel gelişimi ve nüks gibi istenmeyen sonuçların olabildiğince azaltılmasıdır.
Ameliyat sonrasında ağır kaldırma ve yorucu spor için verilen süreye uyulması önerilir. Sperm üretimi yaklaşık üç aylık döngülerle gerçekleştiğinden, sperm parametrelerinin yeniden değerlendirilmesi genellikle üçüncü aydan sonra planlanır. Sonuç kişiden kişiye değişir; gebelik garantisi verilemez.
Sık Sorulan Sorular
Her varikosel ameliyat edilmeli mi?
Hayır. Belirti vermeyen ve sperm parametreleri normal olan varikosellerde genellikle izlem yeterlidir. Ameliyat kararı muayene, sperm sonuçları ve çocuk sahibi olma planı birlikte değerlendirilerek verilir.
Ameliyattan sonra sperm değerleri ne zaman kontrol edilir?
Sperm üretim döngüsü nedeniyle ilk kontrol genellikle üçüncü aydan sonra planlanır; değerlendirme belirli aralıklarla tekrarlanır.
Varikosel ameliyatı sertleşme sorununu düzeltir mi?
Varikosel ameliyatı sertleşme sorununun tedavisi değildir. İki durum bir arada bulunabilir; ancak sertleşme sorunu ayrı olarak değerlendirilir.
Varikosel tekrarlar mı?
Her cerrahi yöntemde belirli bir nüks olasılığı vardır. Mikrocerrahi yaklaşımın amacı bu olasılığı ve hidrosel gibi komplikasyonları azaltmaktır. Takip kontrolleri bu nedenle önemlidir.